ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
141
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بيان تمرد و عصيان اهالى مارده نسبت به حكم ( اموى ) و اقدام او نسبت باهل « قرطبه » در آن سال اصبغ بن عبد الله تمرد كرد و اهالى « مارده » او را يارى كردند شوريدند و عامل حكم از شهر بيرون راندند . حكم شنيد سوى آن شهر لشكر كشيد شهر را سخت محاصره كرد ناگاه خبر رسيد كه اهالى « قرطبه » شوريده و تمرد كردهاند ناگزير سوى « قرطبه » برگشت . مدت عودت او سه روز به طول كشيد . كسانى را كه مسبب فتنه شده بودند گرفت و سرنگون و وارونه بدار كشيد . سايرين عبرت گرفته و مطيع شدند . اهالى « مارده » هم گاهى مطيع مىشدند و زمانى عاصى تا سنهء صد و نود و دو كه كار اصبغ سست شد زيرا حكم پياپى لشكر مىفرستاد و جماعتى را از اهل بلاد بحكومت منصوب نمود . آنها اصبغ را ترك و به حكم تمايل نمودند . اصبغ هم سرگردان و ناتوان گرديد از حكم امان خواست به او امان داد و او بقرطبه رفت و آرام گرفت . بيان جنگ فرنگ و قصد اندلس در آن سال « لذريق » پادشاه فرنگ آمادهء جنگ شد و سپاهى گرد آورد و شهر « طرطوشه » را قصد كرد لشكر كشيد و خواست شهر را محاصره كند كه حكم شنيد و سپاهى بفرماندهى فرزندش عبد الرحمن با بسيارى از داوطلبان و مجاهدين روانه كرد . در پيرامون كشور فرنگ و در مرزها مقابله طرفين رخ داد و مسلمين نگذاشتند فرنگيان وارد حدود اسلام شوند . نبردى سخت رخ داد و هر يك از طرفين دليرى و پايدارى كردند كه خداوند مسلمين را پيروز فرمود و كفار گريختند بسيارى از آنها كشته و اسير گشتند و اموال آنها بتاراج رفت و هر چه بار و بنه داشتند